ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਟੁੱਟਣ ਜਾਂ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਦੇ ਨਾ ਰਹਿਣ ‘ਤੇ ਪੁਨਰ-ਵਿਆਹ (ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ) ਦਾ ਚਲਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 28% ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਲੋਕ ਹੁਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 43% ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।
ਹਰ 6 ਸਫਲ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ‘ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ’
ਮੈਟਰੀਮੋਨੀਅਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 43% ਵਧੀ ਹੈ।
- ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ 11% ਲੋਕ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਲ 2025 ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵਧ ਕੇ 16% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਹੁਣ ਹਰ 6 ਸਫਲ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 15% ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਹੈ।
- ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30% ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ: ‘ਬਲੈਂਡਡ ਫੈਮਿਲੀ’ ਦਾ ਵਧਦਾ ਚਲਨ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤਲਾਕ ਜਾਂ ਸਾਥੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਨਿੱਜੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ, ਹੁਣ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਅਤੇ ਵਿਧਵਾ/ਵਿਧੁਰ ਲੋਕ ਦੁਬਾਰਾ ਸਾਥੀ ਚੁਣਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਹਿਜ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ‘ਬਲੈਂਡਡ ਫੈਮਿਲੀ’ (ਮਿਸ਼ਰਤ ਪਰਿਵਾਰ) ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਚੇ, ਨਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸਿਰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨੇ ਬਦਲੀ ਸੋਚ: ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਿਊਲਰੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾੜੀ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਬੇਟੀ ਅਤੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਾੜਾ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਪਤਨੀ ਤੇ ਮਤਰੇਈ ਧੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਗਿਆਪਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਹੁਣ ਵੱਖਰੇ ਮੈਟਰੀਮੋਨੀਅਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ
ਹੁਣ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਦੀ ਭਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਜਾਂ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। SecondShaadi.com ਅਤੇ DivorceeMatrimony.com ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੈਗੂਲਰ ਮੈਟਰੀਮੋਨੀਅਲ ਐਪਸ ‘ਤੇ ਵੀ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਅਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡੇਟਿੰਗ ਐਪਸ ਦਾ ਚਲਨ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ।
- ਕਪਲ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਮੰਗ: ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 41% ਲੋਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਪਲ ਥੈਰੇਪੀ (Couples Therapy) ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਝਾਨ: ਅੱਧਖੜ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਹਾਰੇ ਲਈ ਪੁਨਰ-ਵਿਆਹ ਦਾ ਚਲਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੈਰਿਜ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ: ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ 10 ਵਿੱਚੋਂ 2-3 ਲੋਕ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ
ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ ਕਾਉਂਸਲਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਟੁੱਟਣਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਾਥ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- 3-4 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਰੀ-ਮੈਰਿਜ (ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨਾਮਾਤਰ ਸੀ।
- ਪਰ ਹੁਣ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਰ 10 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2 ਤੋਂ 3 ਲੋਕ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ, ਵਿਧਵਾ ਜਾਂ ਵਿਧੁਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਮਰਥਨ ਵੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।