ਜਲੰਧਰ: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (BJP) ਅਤੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (SAD) ਦਾ ਲਗਭਗ ਢਾਈ ਦਹਾਕੇ ਪੁਰਾਣਾ ਗਠਜੋੜ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਕੇਂਦਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਅਹਿਮ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ 117 ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇਗੀ।
ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਹੁਣ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਮ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। 2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ 18.56% ਵੋਟ ਫੀਸਦ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਾਰਟੀ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਾਰ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ
ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਧਿਰਾਂ—ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (AAP), ਕਾਂਗਰਸ, ਭਾਜਪਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ—ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਬੇਹੱਦ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਕੋਣੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਆਪਣੇ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਥਕ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਸਿੱਖ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਗਠਜੋੜ 1997 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਿੰਦੂ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਨੇ 1997, 2007 ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ:
- 1997 ਚੋਣਾਂ: ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 37.64% ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 8.33% ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।
- 2002 ਚੋਣਾਂ: ਕਾਂਗਰਸ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਜਦਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 31.08% ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 5.67% ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
- 2007 ਚੋਣਾਂ: ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਮੁੜ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 37.09% ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 8.28% ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਹੋਈਆਂ।
- 2012 ਚੋਣਾਂ: ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ।
- 2017 ਚੋਣਾਂ: ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਭਾਰ ਕਾਰਨ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਵੋਟ ਫੀਸਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।
ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ
ਸਾਲ 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 18.38% ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 6.60% ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ 2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਸਾ ਪਲਟ ਗਿਆ; ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਲੜ ਕੇ 18.56% ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਦਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਵੋਟ ਸ਼ੇਅਰ ਡਿੱਗ ਕੇ 13.42% ‘ਤੇ ਸਿਮਟ ਗਿਆ।
ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਕਸ ਤੋਂ ਪੇਂਡੂ ਪਹੁੰਚ ਵੱਲ ਕਦਮ: ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਹੁਣ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਕਈ ਦਿੱਗਜ ਆਗੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਕੌਰ ਜੋਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣੀ ਸਿਰਫ਼ ‘ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਾਰਟੀ’ ਵਾਲੀ ਛਵੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
PunjabPolitics #BJP117 #PunjabBJP #ShiromaniAkaliDal #AkaliDal #PunjabElections #PunjabNews