ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ (Parenting) ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ (ਯੂਗੋਵ-ਮਿੰਟ-ਸੀਪੀਆਰ ਮਿਲੇਨੀਅਲ ਸਰਵੇ) ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਦੇ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਰ ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬੋਝ ਤੋਂ ਹਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਧਿਆਨ
ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ 54 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਾਪੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ‘ਤੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਘਟ ਕੇ 43 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜ਼ੋਰ ਵੀ 57 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 49 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖੇਤਰੀ ਵਖਰੇਵੇਂ: ਉੱਤਰ ਬਨਾਮ ਦੱਖਣ
- ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੋਚ: ਸਰਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰਤਾ: ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਦਾਰ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ 39 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 43 ਤੋਂ 47 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੈ।
‘ਸੌਮਿਆ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ’ (Gentle Parenting) ਦਾ ਵਧਿਆ ਰੁਝਾਨ
ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਦੱਬਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੇਡਾਂ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਚੁਣਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 75 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਸਖ਼ਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਰਮੀ ਨਾਲ (Gentle Parenting) ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪੇ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤਤ ਹਨ।
- 65% ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਲਤ (ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ) ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ।
- 57% ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਗਲਤ ਕੰਟੈਂਟ (ਸਮੱਗਰੀ) ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।
- 51% ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤਾ: ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਰੈਂਟਿੰਗ ਹੁਣ ‘ਕੰਟਰੋਲ’ (ਸਖ਼ਤੀ) ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਸਪੋਰਟ’ (ਸਹਿਯੋਗ) ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ParentingTrends #ModernParenting #GentleParenting #IndianParents #ChildCare #DigitalAddiction #MentalHealth