ਮੁੰਬਈ: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਨੇ ‘ਐਨਰਜੀ ਸਿਕਿਉਰਿਟੀ’ (ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਲਗਭਗ 90% ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਬਾਹਰੋਂ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਦਯੋਗ ਜਗਤ ਤੱਕ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ (EV) ਅਤੇ ਕਲੀਨ ਐਨਰਜੀ ਸੈਕਟਰ ‘ਤੇ ਟਿਕ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ (Trend) ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮ ਨੋਮੁਰਾ (Nomura) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ EV ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ EV ਬੁਕਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।
2030 ਤੱਕ 19 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸੈਕਟਰ
ਮੈਕਿੰਜ਼ੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਮੇਡ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਫਾਰ ਦੀ ਈਵੀ ਏਜ’ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕਾ ਹੈ:
- ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸੈਕਟਰ 2030 ਤੱਕ ₹19 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
- EV ਦੀ ਮੰਗ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ EV ਦੀ ਵਿਕਰੀ 2030 ਤੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 35% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। EV ਵਿੱਚ ਬੈਟਰੀ, ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 40-50% ਹੋਵੇਗਾ।
- ਗਲੋਬਲ ਹੱਬ: ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਆਟੋ ਨਿਰਮਾਤਾ ਆਪਣੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗਲੋਬਲ ਹੱਬ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੋਮੁਰਾ ਨੇ ਚੁਣੇ ਇਹ 6 ਸ਼ੇਅਰ (49% ਤੱਕ ਕਮਾਈ ਦਾ ਮੌਕਾ)
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮ ਨੇ EV ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਲਈ 6 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਟਾਕਾਂ ‘ਤੇ ‘ਖਰੀਦੋ’ (BUY) ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਹੈ:
| ਕੰਪਨੀ | ਰੇਟਿੰਗ | ਟਾਰਗੇਟ ਕੀਮਤ (₹) | ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤ (₹) | ਅਪਸਾਈਡ (%) | 1 ਸਾਲ ਦਾ ਰਿਟਰਨ |
|---|---|---|---|---|---|
| ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਂਡ ਮਹਿੰਦਰਾ | ਖਰੀਦੋ | 4,580 | 3,081 | 49% | +03% |
| ਹੁੰਡਈ ਮੋਟਰ ਇੰਡੀਆ | ਖਰੀਦੋ | 2,407 | 1,849 | 30% | -2.03% |
| ਟੀਵੀਐਸ ਮੋਟਰ | ਖਰੀਦੋ | 4,105 | 3,418 | 20% | +22% |
| ਐਥਰ ਐਨਰਜੀ | ਖਰੀਦੋ | 1,120 | 884 | 27% | +183% |
| ਸੋਨਾ BLW ਪ੍ਰੀਸੀਜ਼ਨ | ਖਰੀਦੋ | 720 | 594 | 21% | +12% |
| ਯੂਨੋ ਮਿੰਡਾ | ਖਰੀਦੋ | 1,494 | 1,089 | 37% | +06% |
ਈ-ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ (2-Wheelers): ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕਰੀ
- ਮਾਰਚ 2026: ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਡਰੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ 1.91 ਲੱਖ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 9.8% ਹੋ ਗਈ।
- ਅਪ੍ਰੈਲ 2026: ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਘਟ ਕੇ 7.8% ਰਿਹਾ, ਪਰ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 61% ਦੀ ਤੂਫਾਨੀ ਗ੍ਰੋਥ ਨਾਲ 1.48 ਲੱਖ ਵਾਹਨ ਵਿਕੇ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਪਲਾਨ:
- TVS ਮੋਟਰ: ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ 2026 ਵਿੱਚ 3.7 ਲੱਖ ‘iQube’ ਸਕੂਟਰ ਵੇਚੇ (33% ਸਾਲਾਨਾ ਗ੍ਰੋਥ)। ਹੁਣ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 50,000 ਯੂਨਿਟ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
- ਹੀਰੋ ਮੋਟੋਕਾਰਪ: ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 1.5 ਲੱਖ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਕੂਟਰ ਵੇਚੇ, ਜੋ ਕਿ 190% ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਉਛਾਲ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ₹1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲਾ ਨਵਾਂ ‘Vida’ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਕੂਟਰ ਲਾਂਚ ਕਰੇਗੀ।
EV ਸੈਗਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਟੌਪ-6 ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ
- ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ (TMPV): EV ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਬੇਤਾਜ ਬਾਦਸ਼ਾਹ, ਜਿਸ ਕੋਲ 40% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ 2026 ਵਿੱਚ 92,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੱਡੀਆਂ ਵੇਚੀਆਂ।
- ਸੰਵਰਧਨ ਮਦਰਸਨ: ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ। ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ₹8.4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ EV ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
- ਬੌਸ਼ ਲਿਮਟਿਡ (Bosch): ਰਵਾਇਤੀ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ EV ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੱਲ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਟਾਟਾ ਆਟੋਕੰਪ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 2026 ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਟਰਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਭਾਰਤ ਫੋਰਜ: ਡਿਫੈਂਸ ਅਤੇ EV ਦਾ ਡਬਲ ਬੂਸਟਰ। ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ₹9,000 ਕਰੋੜ ਦੀ ਡਿਫੈਂਸ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ₹16,811 ਕਰੋੜ ਰਹੀ।
- ਮਿੰਡਾ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ (ਮਿੰਡਾ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ): ਬੋਰਡ ਨੇ ₹423 ਕਰੋੜ ਦੇ 4-ਵ੍ਹੀਲਰ EV ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਆਮਦਨ 18% ਵਧ ਕੇ ₹5,336 ਕਰੋੜ ਰਹੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੈਕਟਰ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ:
- EV ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ: ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼, ਓਲੇਕਟਰਾ ਗ੍ਰੀਨਟੈਕ, ਪੀਐਮਆਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋ ਮੋਬਿਲਿਟੀ।
- ਆਟੋ ਐਂਸੀਲਰੀ (ਪੁਰਜ਼ੇ): ਸੋਨਾ BLW, ਮਿੰਡਾ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼, ਸੰਵਰਧਨ ਮਦਰਸਨ।
- ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ: ਅਡਾਨੀ ਗ੍ਰੀਨ, ਟੋਰੈਂਟ ਪਾਵਰ।
- NTPC: ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਫਾਇਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ।
ਐਕਸਪਰਟ ਵਿਊ: ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ ਤਾਕਤ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵਿਜੇ ਕੇਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ EV, ਬੈਟਰੀ, ਸੋਲਰ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਸਟੋਰੇਜ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਮੰਗ ਜਾਂ ਪੂੰਜੀ (Capital) ਨਾਲ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸਲ ਲੜਾਈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ‘ਤੇ ਕਿਸਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ। ਅੱਜ ਬੈਟਰੀ ਮਟੀਰੀਅਲ, ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਚੀਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਬਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਾਲ ਤੱਕ ਬਾਹਰੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
EVIndia #CleanEnergy #ElectricVehicles #IranCrisis #EnergySecurity #IndianEconomy #AutomotiveSector