ਮੁੰਬਈ:
ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ (ਸਮਰ ਵੈਕੇਸ਼ਨ) ਦੌਰਾਨ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ 30% ਤੱਕ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ‘ਸਮਰ ਸ਼ੈਡਿਊਲ’ ਇਸ ਵਾਰ ਈਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਵਧੀਆਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਮਰ ਸ਼ੈਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਹਵਾਈ ਕਿਰਾਇਆ 30% ਤੋਂ 90% ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮਰ ਫਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 7.3% ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਯਾਤਰੀ ਵਧਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਗਭਗ 2.7 ਲੱਖ ਤੱਕ ਘਟ ਗਏ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 70% ਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਰੇਲੂ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਹਵਾਈ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ:
- ਦਿੱਲੀ-ਜੈਪੁਰ: 89% ਵਾਧਾ
- ਮੁੰਬਈ-ਵਾਰਾਣਸੀ: 74% ਵਾਧਾ
- ਦਿੱਲੀ-ਦੇਹਰਾਦੂਨ: 68% ਵਾਧਾ
- ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ: 61% ਵਾਧਾ
- ਪਰਯਟਨ ਰੂਟ (ਔਸਤ): 62% ਵਾਧਾ
- ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ: 18% ਤੋਂ 22% ਵਾਧਾ
- ਦਿੱਲੀ-ਕੋਲਕਾਤਾ: ₹1,200 ਤੋਂ ₹1,500 ਦਾ ਵਾਧਾ
- ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ (ਦੂਜਾ ਵਰਗ): ₹1,500 ਤੋਂ ₹2,000 ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ
ਫਲਾਈਟਾਂ ਦੇ ਫੇਰੇ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਨੌਬਤ
ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਘਾਟੇ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਇੰਡੀਗੋ ਨੇ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫੇਰੇ (ਟਰਿੱਪ) 7% ਅਤੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ 22% ਤੱਕ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਜੈੱਟ ਈਂਧਨ (Aviation Turbine Fuel) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 15-20% ਦੇ ਉਛਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ, ਇੰਡੀਗੋ ਅਤੇ ਸਪਾਈਸਜੈੱਟ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਜੈੱਟ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾ ਵਧਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਧ ਰਹੇ ਲਾਗਤ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵੀ ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ 1 ਜੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਰਾਇਆ ਦੁਗਣੇ ਤੋਂ ਪਾਰ
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਘਰੇਲੂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਲਈ ਈਂਧਨ ‘ਤੇ 1.04 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਲੀਟਰ ਦੀ ਕੈਪਿੰਗ (ਸੀਮਾ) ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਜੈੱਟ ਈਂਧਨ 97 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਲੀਟਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2.07 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਲੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ:
- ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਔਸਤ ਕਿਰਾਇਆ 45 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 1.2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
- ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ (Gulf Countries) ਦੇ ਹਵਾਈ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਵੀ 50% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਡਾਣਾਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੌਰਾਨ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਫਲਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ:
| ਸ਼੍ਰੇਣੀ | ਉਡਾਣਾਂ (2025) | ਉਡਾਣਾਂ (2026) | ਬਦਲਾਅ (%) | ਯਾਤਰੀ (2025) | ਯਾਤਰੀ (2026) | ਬਦਲਾਅ (%) |
| ਘਰੇਲੂ (Domestic) | 2,00,530 | 1,96,075 | -2.2% | 288.56 ਲੱਖ | 281.85 ਲੱਖ | -2.3% |
| ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (Int’l) | 36,825 | 22,792 | -38.1% | 59.15 ਲੱਖ | 36.70 Lakh | -37.9% |
ਨੋਟ: ਘਰੇਲੂ ਰੂਟ ‘ਤੇ ਲੋਡ ਫੈਕਟਰ 84.95% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 82.70% (-2.25%) ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੂਟ ‘ਤੇ 80.40% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 79.20% (-1.2%) ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਐਕਸਪਰਟ ਦੀ ਰਾਇ:
ਟ੍ਰੈਵਲ ਐਕਸਪਰਟ ਰਾਜੀਵ ਮਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, “ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇਸੀ-ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਰਾਇਆ 20-50% ਤੱਕ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਣ (Airspace) ‘ਤੇ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਦੋਹਰੀ ਮਾਰ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੂਰਾ ਸਮਰ ਵੈਕੇਸ਼ਨ ਸੀਜ਼ਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਰੌਣਕ ਪਰਤੇਗੀ।”
AirFareRise #AviationNews #FlightTickets #SummerVacation2026 #JetFuelPrices #TravelNewsIndia #IndiGo #AirIndia #AirlinesCrisis