ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵਧਦੀ ਲਤ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਐੱਚਆਈਵੀ (HIV) ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ (NCB) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸਰਿੰਜ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਨਸੇਫ ਸੈਕਸ (ਬਿਨਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ) ਦੇ ਕਾਰਨ ਐੱਚਆਈਵੀ ਵਾਇਰਸ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ HIV ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
🛑 ਐੱਚਆਈਵੀ (HIV) ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ?
ਦਿਲ, ਸ਼ੂਗਰ ਤੇ ਸਕੈਨਿੰਗ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਕੁਲਦੀਪ ਕਲੇਰ (MBBS, MS, ਐਕਸ PGI ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਅਨੁਸਾਰ ਐੱਚਆਈਵੀ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
- ਇੱਕੋ ਸਰਿੰਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰਿੰਜ ਨੂੰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਣ ਨਾਲ।
- ਅਨਸੇਫ ਸੈਕਸ: ਬਿਨਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ (ਕੰਡੋਮ) ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ।
- ਸੰਕਰਮਿਤ ਖੂਨ: ਐੱਚਆਈਵੀ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਖੂਨ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ।
- ਮਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ: ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਦੁੱਧ ਰਾਹੀਂ।
🚫 ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ HIV?
ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ HIV ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭਰਮ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ:
- ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਜਾਂ ਗਲੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ।
- ਇੱਕਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ।
- ਖੰਘਣ ਜਾਂ ਛਿੱਕਣ ਨਾਲ।
- ਮੱਛਰ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ।
🩺 ਐੱਚਆਈਵੀ (HIV) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ
ਡਾ. ਕਲੇਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਕੋਈ ਖਾਸ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ:
- ਲਗਾਤਾਰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਘਟਣਾ।
- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣੀ।
- ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ।
- ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ (ਛੂਤ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ) ਹੋਣਾ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ: ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ HIV ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਗਲੀ ਸਟੇਜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਏਡਜ਼ (AIDS) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ (Immune System) ਬਿਲਕੁਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
💡 ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਹੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਚਾਅ ਹੈ:
- ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਿਸਪੋਜ਼ੇਬਲ ਸਰਿੰਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
- ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਤੋ।
- ਖੂਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ HIV ਜਾਂਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
- ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ।
ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
PunjabNews #HIVAlertPunjab #NCBReport #DrugAbusePunjab #HealthAwareness #PunjabHealthDepartment #AIDSPrevention #YouthOfPunjab #BreakingNewsPunjab