ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ, ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ (Renewable Energy) ਦੇ ਪਸਾਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਡ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਸਦਕਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਉਪਕਰਣ ਉਦਯੋਗ 2035 ਤੱਕ 235 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (around $235 billion) ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਫਰਮ ‘ਮੈਕਕਿੰਜ਼ੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ’ (McKinsey & Company) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ (Domestic Manufacturing) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 130 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਯਾਤ (Imports) ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ 70% ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ:
- ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਮੰਗ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਮੰਗ, ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ (EVs), ਬੈਟਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ: ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025 (FY25) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਲਗਭਗ 59 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 11% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਸਿਰਫ਼ 50 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ।
- ਆਯਾਤ (Import) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਾਮਾਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਆਯਾਤ ਨਿਰਭਰਤਾ 22% ਸੀ, ਉਹ 2025 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ 33% ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਫਿਲਹਾਲ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਬਾਹਰੋਂ ਮੰਗਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ (2035 ਤੱਕ):
- ਵਿਕਾਸ ਦਰ (CAGR): ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਦੇ 11% ਤੋਂ 13% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
- ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਖਪਤ: 2035 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ 195 ਤੋਂ 235 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਖਪਤ 170 ਤੋਂ 205 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
- ਐਕਸਪੋਰਟ (ਨਿਰਯਾਤ) ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ: ਜੇਕਰ ਸਭ ਕੁਝ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ 2035 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਐਕਸਪੋਰਟ 60 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਭਗ 5% ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ: > ਮੈਕਕਿੰਜ਼ੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਾਰਟਨਰ ਭਾਵੇਸ਼ ਮਿੱਤਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ (Step-change) ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਨ ਘਾਟੇ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
#ElectricalEquipment #IndianEconomy #ManufacturingIndia #McKinseyReport #RenewableEnergy #BusinessNews #PunjabiNews