ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਗਣਨਾ 2027 ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੱਜ, 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਹਾਊਸ ਲਿਸਟਿੰਗ’ (ਘਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀਬੱਧਤਾ) ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਕਈ ਮਾਇਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ:
1. ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗੀ ਡਿਜੀਟਲ ਜਨਗਣਨਾ
ਇਸ ਵਾਰ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਡੇਟਾ ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਗਣਨਾਕਾਰ (Enumerators) ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ‘ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘਰਾਂ ਦੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਪਣ ਲਈ ਜੀਓ-ਫੈਂਸਿੰਗ (Geo-referencing) ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
2. ਜਾਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ
ਜਨਗਣਨਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਫਰਵਰੀ 2027 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਜਨਸੰਖਿਆ ਗਣਨਾ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ (ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1931 ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ)।
3. ਸਵੈ-ਗਣਨਾ (Self-Enumeration) ਦੀ ਸਹੂਲਤ
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਵੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਟੀਮ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ 15 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ 16 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਖੁਦ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਔਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮ ਭਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਿਰਫ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਆਉਣਗੇ।
4. ਸਾਵਧਾਨੀ: ਇਹ 3 ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਕਦੇ ਨਾ ਦਿਓ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਓ:
- ਆਮਦਨ: ਤੁਹਾਡੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਮਾਈ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਬੈਲੇਂਸ।
- ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਪੈਨ ਕਾਰਡ ਵਰਗੇ ਅਸਲੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ।
- ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ: ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਨੰਬਰ, ਪਾਸਵਰਡ ਜਾਂ OTP।
ਕੁਝ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ:
- ਲਿਵ-ਇਨ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ: ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਵਿਆਹੁਤਾ’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਰੇਡੀਓ/ਟੀਵੀ: ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਐਫਐਮ (FM) ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਵਾਹਨ: ਟਰੈਕਟਰ, ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਜਾਂ ਆਟੋ ਨੂੰ ਕਾਰ/ਬਾਈਕ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਪਾਣੀ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪੀਣ ਲਈ ਬੋਤਲਬੰਦ ਪਾਣੀ ਵਰਤਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟੂਟੀ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ।
- ਰਸੋਈ: ਰਸੋਈ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜੇਕਰ ਉਹ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਸੌਣ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਰਸੋਈ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਜਨਗਣਨਾ ਦੌਰਾਨ ਸਹੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਸਕੋ।
#Census2027 #IndianCensus2027 #DigitalCensus #PunjabNews #CasteCensusIndia